Để làm cơ sở xử lý lỗ lũy kế của Tập đoàn Điện lực Việt Nam, Bộ Công Thương đang đề xuất cơ chế chuyển dần các chi phí chưa tính hết vào giá điện.
Trong hồ sơ thẩm định Đề án sửa đổi Luật Điện lực trình Bộ Tư pháp, Bộ Công Thương giải thích giá điện bán lẻ phải bám sát biến động của chi phí đầu vào để đảm bảo doanh nghiệp có lãi. Điều này giúp các doanh nghiệp ngành điện bảo toàn vốn và phát triển kinh doanh phù hợp với từng giai đoạn thị trường.
Bộ đề xuất tích lũy chi phí sản xuất và điện năng chưa được tính đầy đủ khi điều chỉnh giá và chuyển chúng sang các lần tăng tiếp theo. Đồng thời, những chi phí chưa được tính vào giá trước khi dự luật mới có hiệu lực sẽ được phân chia và tích lũy cho những lần thay đổi giá trong tương lai.
Trên thực tế, nhiều chi phí sản xuất, cung cấp điện hiện nay chưa được tính hết vào giá bán lẻ điện khiến Tập đoàn Điện lực Việt Nam lỗ lớn khoảng 50.029 tỷ đồng trong năm 2022-2023.
Đặc biệt, giá điện sẽ không thay đổi trong năm 2022 nhằm hỗ trợ phục hồi kinh tế và an sinh xã hội hậu Covid-19, mặc dù giá than và khí đốt nhập khẩu tăng mạnh do xung đột Nga-Ukraine. Giá sẽ tăng cho đến năm 2023, nhưng ở mức độ vừa phải, thấp hơn nhiều so với chi phí thực tế phát sinh.
Nhờ có lãi trở lại vào năm 2024, lỗ lũy kế của công ty mẹ Tập đoàn Điện lực Việt Nam sẽ giảm xuống còn khoảng 44.792 tỷ đồng. Tuy nhiên, theo cập nhật từ Tập đoàn Điện lực Việt Nam ngày 14/5, lỗ lũy kế của công ty mẹ Tập đoàn Điện lực Việt Nam đến cuối năm 2025 chỉ khoảng 5.611 tỷ đồng nhờ hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty được cải thiện.
Vì vậy, Bộ Công Thương cho rằng, cơ chế phân bổ chi phí chưa được tính đầy đủ trong giá điện sẽ là cơ sở pháp lý để giải quyết triệt để số dư nợ của Tập đoàn Điện lực Việt Nam.
Cơ quan chủ quản đảm bảo việc phân bổ chi phí tùy từng thời điểm sẽ được thực hiện toàn bộ hoặc một phần với biên độ nhỏ để tránh ảnh hưởng đột ngột đến người dân, doanh nghiệp.
Bộ cho biết: “Trong những điều kiện thuận lợi, chẳng hạn như khi dòng nước tốt đến các nhà máy thủy điện giúp giảm chi phí sản xuất điện, việc phân bổ chi phí tồn đọng không dẫn đến tăng giá điện”.
Nhân viên điện lực kiểm tra đường dây. Ảnh: Ngọc Thành
Năm ngoái, cơ chế này đã được Bộ Công Thương đưa ra khi sửa đổi Nghị định 72 về chính sách giá bán lẻ điện bình quân. Lúc này, cơ quan này mong muốn được phép đưa chi phí phát điện, cung cấp điện chưa tính toán đầy đủ cho giai đoạn 2022-2024 khoảng 44.800 tỷ đồng vào kế hoạch tính giá điện cho các giai đoạn tiếp theo.
Tuy nhiên, nhiều ý kiến khi đó cho rằng chưa có cơ sở pháp lý và thực tiễn để tính các chi phí này và tính vào giá điện.
Phương Dung
