Quốc hội Pháp tiếp tục không thông qua dự luật ngân sách quốc gia, bộc lộ sự tê liệt chính trị và chia rẽ sâu sắc.
Tối 23/12, Quốc hội Pháp đã biểu quyết thông qua luật khẩn cấp nhằm duy trì ngân sách để Chính phủ tiếp tục công việc trong tháng 1/2026, trong khi chờ các nghị sĩ tiếp tục đàm phán về luật ngân sách quốc gia cho năm tới.
Luật khẩn cấp được Thủ tướng Sebastine Lecornu đưa ra vào tối 22/12 như một giải pháp ngăn chặn kịch bản đóng cửa chính phủ Pháp sau khi hai viện Quốc hội không đạt được thỏa hiệp về dự thảo ngân sách 2026 vào cuối tuần trước do bất đồng về cắt giảm chi tiêu và tăng thuế.
Bộ trưởng Ngân sách Amélie de Montchalin cho biết trước cuộc bỏ phiếu tại Hạ viện: “Đây chỉ là giải pháp tạm thời tối thiểu, nó không giải quyết được những tình huống cấp bách và không đáp ứng được nguyện vọng của người dân Pháp”.
Đây là năm thứ hai liên tiếp chính phủ Pháp dưới thời Tổng thống Emmanuel Macron không thể thông qua gói ngân sách mới trước cuối năm. Các nhà quan sát cho rằng việc không đạt được thỏa thuận về ngân sách phản ánh tình trạng tê liệt chính trị đã bủa vây nước Pháp kể từ cuộc bầu cử quốc hội 18 tháng trước.
Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu (giữa) tại phiên họp quốc hội ngày 23/12 ở Paris. Ảnh: AFP
Bế tắc bắt đầu từ tháng 6/2024 khi ông Macron giải tán quốc hội và tổ chức bầu cử sớm nhằm ngăn chặn sự trỗi dậy của phe cực hữu trên chính trường. Nhưng động thái vội vàng này của ông Macron đã dẫn tới một “quốc hội đói khát” trong đó không đảng nào chiếm đa số trong cơ quan lập pháp.
Quốc hội Pháp gồm 577 ghế hiện được chia thành 3 khối lớn, bao gồm liên minh các đảng cánh tả, khối trung hữu gồm đảng của ông Macron và cuối cùng là đảng Rassemblement National (RN) cực hữu của bà Marine Le Pen và các đồng minh của bà. Việc không thể thành lập liên minh cầm quyền có nghĩa là khối trung hữu của ông Macron phải cai trị với một chính phủ thiểu số gồm 120 nghị sĩ và cho đến nay đã thay thế 4 thủ tướng.
Do chính phủ của Thủ tướng Lecornu không chiếm đa số nên cần có sự hỗ trợ của một trong hai khối còn lại để thông qua các dự luật. Thủ tướng Pháp đã giành được sự ủng hộ của những người theo chủ nghĩa xã hội cánh tả khi đồng ý đình chỉ cải cách lương hưu vốn sẽ nâng tuổi nghỉ hưu từ 62 lên 64. Nhưng khi làm như vậy, ông đã chọc giận một số nhà lập pháp bảo thủ và đánh mất sự ủng hộ của đảng trung hữu trong liên minh.
Ông Lecornu đã hứa sẽ không sử dụng các quyền hiến pháp đặc biệt để “qua mặt” Nghị viện khi thông qua ngân sách. Tuy nhiên, theo nhà phân tích Noemie Bisserbe của WSJ, ông có thể sẽ phải đối mặt với áp lực ngày càng tăng để rút lại lời hứa đó.
Luật khẩn cấp được quốc hội Pháp thông qua ngày 23/12 sẽ giúp các nhà lập pháp có thêm thời gian để vượt qua bế tắc và đạt được thỏa thuận về ngân sách mới.
“Chúng ta phải trình ngân sách cho đất nước càng nhanh càng tốt vào tháng 1”, ông Macron nói trong cuộc họp nội các tối 22/12.
Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng thêm vài tuần đàm phán nữa có thể vẫn chưa đủ để vượt qua sự chia rẽ sâu sắc trong quốc hội Pháp. Pháp cũng đã phải áp dụng luật ngân sách tạm thời vào năm ngoái cho đến khi ngân sách chính thức năm 2025 được phê duyệt vào tháng 2.
Benjamin Morel, giáo sư luật công tại Đại học Paris-Pantheon-Assas, cho biết: “Với cơ cấu quốc hội hiện tại, không có lối thoát nào thoát khỏi cuộc khủng hoảng chính trị này”.
Các nhà lập pháp đang nỗ lực tìm cách giải quyết sự bế tắc giữa các khối chính trị. Những người bảo thủ đang thúc đẩy mạnh mẽ việc cắt giảm chi tiêu và hỗ trợ cắt giảm thuế, trong khi những người theo Đảng Xã hội đang kêu gọi đánh thuế người giàu và bác bỏ các đề xuất cắt giảm ngân sách phúc lợi.
Các quan chức cho biết Pháp sẽ không thể giải quyết được vấn đề nợ quốc gia nếu ngân sách quốc gia không được thông qua. Một báo cáo từ cơ quan thống kê của Pháp tuần trước cho biết nợ công của nước này đã lên tới 3,5 nghìn tỷ euro (khoảng 4 nghìn tỷ USD) vào tháng 9. Pháp hiện là quốc gia có nợ công cao thứ ba trong khu vực Eurozone, sau Hy Lạp và Italy.
Lý do Pháp chìm trong nợ quốc gia
Thủ tướng Lecornu dường như không có nguy cơ bị sa thải vì bế tắc ngân sách như những người tiền nhiệm. Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng tương lai của nó hiện chưa chắc chắn.
Giáo sư Morel nhận xét: “Cuộc khủng hoảng chính trị còn lâu mới kết thúc. Một chính phủ chỉ dựa vào 120 nghị sĩ trên tổng số 577 nghị sĩ là một chính phủ không thể kiểm soát Hạ viện và đặc biệt bất ổn”.
Thanh Tâm (Theo Pháp 24, WSJ)
