VinGroup đã chuẩn bị nền tảng đo lường 4,5 triệu tín chỉ carbon từ xe điện và trạm sạc, trong khi Green Carbon Japan đang chờ phê duyệt để bán tín dụng cho Nhật Bản và Singapore.
Chính phủ đã ban hành Nghị định số 112 vào tháng 4 về trao đổi quốc tế về kết quả giảm phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon, tạo hành lang pháp lý cho việc chuyển nhượng loại tài sản này cho đối tác nước ngoài. Nhiều công ty và nhà phát triển dự án đã nắm bắt cơ hội và chuẩn bị nền tảng dữ liệu, hệ thống MRV (đo lường, báo cáo, định giá) và thị trường phân phối tín dụng.
Tại hội thảo thúc đẩy hợp tác trao đổi tín chỉ carbon quốc tế chiều 23/7, ông Trần Kỳ Anh, Giám đốc giao dịch tín chỉ carbon tại Tập đoàn VinGroup cho biết, họ sẽ xây dựng hạ tầng dữ liệu ở các dự án đầu tiên, tạo nền tảng cho việc tham gia thị trường carbon.
Diễn giả tại tọa đàm chiều 23/7. Ảnh: DCC
Ví dụ, ở trạm sạc V-Green, mỗi cột điện được tích hợp vào đồng hồ điện thông minh và kết nối với nền tảng quản lý trung tâm. Dữ liệu của mỗi pin được thu thập, lưu trữ và cập nhật theo thời gian thực. Nguồn dữ liệu này có thể được truy cập và cung cấp cơ sở để tính toán lượng phát thải giảm thiểu hỗ trợ quá trình MRV theo tiêu chuẩn quốc tế về tín chỉ carbon.
Tín dụng carbon là giấy phép hoặc chứng chỉ có thể mua bán, có giá trị mua bán và trao cho chủ tín dụng quyền thải ra một tấn CO2 hoặc một loại khí khác trong danh sách phát thải khí nhà kính.
Hệ sinh thái giao thông điện giúp VinGroup đạt được hiệu quả kinh tế nhờ quy mô. Trong đó, VinFast đóng vai trò “hạt nhân” cùng với các vệ tinh V-Green (trạm sạc), Green SM (nền tảng gọi xe) và Vinbus (xe buýt điện). Gần đây, VinGroup đã mở rộng đầu tư vào năng lượng tái tạo và cơ sở hạ tầng đường sắt cao tốc. Ông Kỳ Anh cho biết: “Các lĩnh vực này tạo nền tảng để tập đoàn tham gia hiệu quả vào thị trường carbon trong nước và quốc tế”.
VinGroup đang xây dựng hai dự án tín chỉ carbon. Cụ thể, hãng có kế hoạch cấp 1 triệu tín dụng cho người dùng chuyển từ xe máy xăng sang xe máy điện trong giai đoạn 2025-2029. Việc giảm phát thải thông qua việc phát triển các trạm sạc lớn hơn có thể lên tới 3,5 triệu tấn CO2 mỗi năm. Hai dự án này sẽ được xây dựng theo hai tiêu chuẩn chung là Verra và Gold Standard, đồng thời đáp ứng các tiêu chuẩn giao dịch trên thị trường quốc tế.
Ngoài các dự án của riêng mình, nhiều đơn vị còn hợp tác với bên thứ ba để phát triển các dự án tín dụng. Công ty TNHH Green Carbon Nhật Bản Việt Nam đang xây dựng dự án trồng lúa giảm khí thải bằng kỹ thuật tưới khô và ướt xen kẽ (AWD) trên 80.000 ha tại 15 tỉnh. Trao đổi với VnExpress, ông Phan Tiến Thành, giám đốc phát triển kinh doanh của công ty, ước tính công ty sẽ thu được 500.000 tín chỉ carbon trong năm nay.
“Các khoản vay này đang chờ cơ quan chức năng chấp thuận để bán ra thị trường quốc tế”, ông Thanh nói. Họ đang nhắm đến các thị trường có khu vực thương mại carbon (ETS) hoặc thuế carbon nghiêm ngặt và đã đồng ý chia sẻ kết quả giảm phát thải song phương với Việt Nam như Nhật Bản, Singapore, Hàn Quốc hay bây giờ là Thụy Sĩ. Giá dự kiến là 15-30 USD cho mỗi khoản vay tùy theo thị trường.
Theo Nghị định 112, Các công ty có thể bán tín chỉ carbon ra nước ngoài theo ba cơ chếbao gồm các hiệp định song phương giữa hai nước, các cơ chế tập trung dưới sự giám sát của Liên hợp quốc (UNFCCC) hay các tiêu chuẩn độc lập (như Verra, Gold Standard). Để tránh bán quá mức, chính phủ đặt ra giới hạn cho vay ở hai mức: 50% và 90%.
Ví dụ, tỷ lệ tối đa cho các trạm sạc, xe điện và các dự án trồng lúa giảm phát thải là 90%, trong khi các dự án trồng rừng là 50%. Ông Nguyễn Tiến Hải, Giám đốc kỹ thuật Công ty Cổ phần Tư vấn Năng lượng và Môi trường (VNEEC), cho biết nhiều công ty trong khu vực được áp dụng trần 50% đã “thất vọng” và phải tăng giá vay để bù đắp chi phí.
Tuy nhiên, ông Hải cho biết số tín chỉ dư thừa có khả năng được bán trên sàn giao dịch carbon trong nước. Việc các công ty gây ô nhiễm có thể mua 30% tín chỉ carbon để bù đắp hạn ngạch sẽ tạo ra nguồn cầu cho các khoản tín dụng này. Ông nói: “Đây là động lực lớn để các công ty phát triển các dự án carbon nếu họ có thể bán chúng trong và ngoài nước.
Ông Nguyễn Tuấn Quang, Phó Cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cho biết, nhiều doanh nghiệp Việt Nam trong lĩnh vực xuất khẩu, năng lượng, nông lâm nghiệp đã bắt đầu quan tâm phát triển các dự án tạo tín dụng. Một số đô thị cũng đang chủ động tìm cách khai thác tiềm năng giảm phát thải.
Phó giám đốc nhấn mạnh, việc chủ động tham gia thị trường carbon sẽ giúp Việt Nam và cộng đồng doanh nghiệp đáp ứng các cam kết giảm phát thải, đồng thời nắm bắt các cơ hội phát triển mới trong quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế xanh.
Thùy Trường
