Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh, việc xác định hài cốt liệt sĩ thiếu thông tin là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, mang tính nhân văn sâu sắc.
Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà làm việc với Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam về công nghệ giám định ADN nhằm xác định hài cốt liệt sĩ.
Ảnh: Lâm Khánh – VNA
Chiều 17/7, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà và Trưởng Ban Chỉ đạo Quốc gia Tìm kiếm, sưu tầm, nhận dạng hài cốt liệt sĩ đã chủ trì buổi làm việc tại trụ sở Chính phủ với Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam và các bộ, ngành liên quan về công nghệ giám định ADN để xác định hài cốt liệt sĩ.
Tham dự buổi làm việc có Thiếu tướng Nguyễn Văn Gấu, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng; Giáo sư, Tiến sĩ Chu Hoàng Hà, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam; Thủ trưởng các đơn vị chuyên môn của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Y tế.
Sau khi nghe báo cáo của Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam về việc nghiên cứu, ứng dụng công nghệ giám định DNA mới (NGS-SNP) nhằm nâng cao hiệu quả trong việc xác định hài cốt liệt sĩ và thảo luận ý kiến của đại diện các bộ, ngành liên quan, đơn vị giám định; Tại buổi làm việc, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh, việc xác định hài cốt liệt sĩ thiếu thông tin là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, mang tính nhân văn sâu sắc và là mục tiêu lớn nhất đáp ứng sự mong đợi của toàn đảng, toàn dân. Đây cũng được coi là bước đi quan trọng làm nên thành công của “Chiến dịch 500 ngày đêm” nhân kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh Liệt sĩ (27/7/1947 – 27/7/2027).
Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà làm việc với Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam về công nghệ giám định ADN nhằm xác định hài cốt liệt sĩ.
Ảnh: Lâm Khánh – VNA
Cho rằng cả nước hiện có khoảng 300.000 hài cốt liệt sĩ đã được tìm thấy, thu thập nhưng chưa xác định được thông tin, Phó Thủ tướng nhấn mạnh, năng lực giám định của 3 cơ quan pháp y Bộ Quốc phòng, Bộ Công an và Bộ Y tế còn rất hạn chế. Nếu chúng ta tiếp tục duy trì công nghệ hiện tại, có thể mất nhiều năm để phân tích tất cả các mẫu và hài cốt sinh học. Như vậy, mục tiêu lớn nhất là đạt kết quả nhanh nhất và trả lại tên các anh hùng, liệt sĩ mà thông tin còn thiếu vẫn chưa đạt được.
Ngoài hạn chế về năng lực, các phương pháp giám định truyền thống hiện nay còn gặp trở ngại lớn về mặt kỹ thuật, dễ dẫn đến thông tin chồng chéo hoặc kết luận sai.
Vừa qua, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã chủ trì đón tiếp Dự án ODA “Nâng cao năng lực đánh giá chứng tích chiến tranh thông qua hợp tác phát triển, chuyển giao công nghệ và bảo quản thiết bị, hóa chất, vật tư tiêu hao”. Đặc biệt, Viện đã hợp tác chặt chẽ với Ủy ban Quốc tế về Người mất tích (ICMP) tại Hoa Kỳ để thiết lập thành công quy trình công nghệ giải trình tự gen thế hệ mới (NGS-SNP). Công nghệ đột phá này không chỉ giúp tối ưu hóa quá trình xử lý các mẫu xương cực kỳ thoái hóa mà còn giúp xác định chính xác họ hàng xa của các liệt sĩ mà không phụ thuộc quá nhiều vào dữ liệu thực nghiệm hỗ trợ, từ đó đặt nền tảng vững chắc cho việc đẩy nhanh việc xây dựng ngân hàng gen so sánh.
Phó Chủ tịch Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam Chu Hoàng Hà (trái) báo cáo về công nghệ xét nghiệm ADN để xác định hài cốt liệt sĩ.
Ảnh: Lâm Khánh – VNA
Căn cứ kết quả thử nghiệm công nghệ mới, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cho biết, Chính phủ đã thống nhất chủ trương tiếp cận, ứng dụng đồng bộ hệ thống NGS-SNP tại 4 cơ quan kiểm tra: Viện Pháp y Quân đội (Bộ Quốc phòng), Viện Khoa học Hình sự (Bộ Công an), Viện Pháp y Quốc gia (Bộ Y tế) và Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam. Phó Thủ tướng chỉ đạo Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam khẩn trương xây dựng kế hoạch đào tạo, chuyển giao kỹ thuật triển khai thực địa trong thời gian từ 6 tháng đến 1 năm, trong đó đặc biệt ưu tiên tuyển chọn nhân lực khoa học có năng lực để tiếp cận nhanh nhất công nghệ thế hệ mới này.
Trong giai đoạn chuyển tiếp, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà chỉ đạo các cơ sở tiếp tục duy trì hoạt động bình thường của hệ thống xét nghiệm DNA hiện tại, đồng thời làm việc với công nghệ mới để đảm bảo năng lực liên tục. Đồng thời, các đơn vị liên quan, đặc biệt là Cục Cảnh sát quản lý hành chính trật tự xã hội (Bộ Công an), phải phối hợp chặt chẽ với Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam đẩy nhanh tiến độ lấy mẫu sinh học từ thân nhân và tích cực tìm giải pháp cho nhóm 145.000 liệt sĩ chưa tìm được thân nhân, nhằm khẩn trương hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về liệt sĩ, thân nhân liệt sĩ, để có thể so sánh lâu dài.
Phó Thủ tướng kêu gọi các bộ, ngành, đơn vị chức năng phối hợp, chủ động chia sẻ, tháo gỡ mọi vướng mắc để thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính sách đặc biệt này./.
