Mục đích của việc sáp nhập làng, tổ dân phố là nhằm đạt được mục tiêu tinh gọn tổ chức, củng cố “cánh tay nối dài” của chính quyền, đảm bảo sự gần gũi với nhân dân, phục vụ nhân dân tốt hơn và tạo nền tảng cho nền hành chính hiện đại, hiệu quả và bền vững.
Kiện toàn tổ chức ở khu dân cư
Nhiều quận, huyện của Đà Nẵng đã triển khai chủ trương của Trung ương, Thành ủy về tổ chức thôn, tổ dân phố, kiện toàn tổ chức Đảng, hệ thống chính trị ở khu dân cư và hoàn thành thực hiện trên tinh thần khẩn trương, nghiêm túc, dân chủ, đúng quy định. Đây là nhiệm vụ quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến cơ cấu tổ chức, nhân sự cơ sở và đời sống sinh hoạt của người dân tại từng khu dân cư. Đồng thời, cần có sự đồng thuận và trách nhiệm của cả hệ thống chính trị địa phương.
Trước khi thỏa thuận, ở Đà Nẵng có 1.076 thôn và 3.079 nhà tập thể; Trong đó, 488 thôn có dưới 300 hộ, chiếm 45,4% tổng số thôn; 2.920 tổ dân phố có quy mô dưới 450 hộ, chiếm 94,8% tổng số tổ dân phố; 82% thôn, tổ dân phố có quy mô nhỏ, chưa tuân thủ và có số lượng đầu mối lớn, dẫn đến phân tán nguồn lực, tổ đội phân tán, chưa thực sự đáp ứng yêu cầu quản trị trong bối cảnh mới. Vào thời điểm này, có 9.044 người làm việc bán thời gian tại các làng, nhà tập thể và 20.083 người tham gia hoạt động tại các làng, nhà tập thể trên toàn thành phố.
Theo thỏa thuận, thành phố có 724 thôn và 732 tổ dân phố; giảm 2.699 thôn, tổ dân phố. Tổng số chi bộ trước hiệp định là 2.444, sau hiệp định là 1.456; giảm 988 chi bộ đảng.
Đến nay, nhiều huyện, thành phố đã hoàn thành việc thành lập nhà tập thể. Đồng chí Lê Văn Quang, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Điện Bàn Tây cho biết: Đảng bộ thị trấn đã chỉ đạo UBND thị trấn và các ngành tập trung rà soát, hoàn thiện Đề án quy hoạch thôn. Trước khi thỏa thuận, đô thị Điện Bàn Tây có 30 thôn, nhưng sau khi thỏa thuận còn 12 thôn. Theo đồng chí Lê Văn Quang, việc cung cấp cho cán bộ bán thời gian ở thôn đủ năng lực, trình độ, uy tín sẽ đảm bảo khu dân cư mới vận hành thông suốt, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.
Quận Hải Châu, quận trung tâm thành phố, đã hoàn tất thỏa thuận, thành lập tổ dân phố mới và hợp nhất quyền sở hữu khu dân cư. Số tổ dân phố giảm từ 332 xuống còn 51, tất cả đều đáp ứng quy mô tối thiểu 450 hộ theo quy định của Trung ương; Tổ dân cư nhỏ nhất gồm 450 hộ, tổ lớn nhất có 813 hộ.
Trên địa bàn huyện có 173 chi bộ dân cư với 3.910 đảng viên, chia thành 51 chi bộ. Theo kế hoạch nhân sự của địa phương, 522 đồng chí sẽ không còn giữ chức vụ ở khu dân cư; trong đó có 109 bí thư chi bộ, 137 lãnh đạo ban công tác mặt trận và 276 tổ trưởng tổ dân phố.
Theo lãnh đạo xã Hải Châu, khối lượng công việc trong quá trình thực hiện rất lớn, liên quan đến nhiều tổ chức, ngành, người lao động, đảng viên và người dân. Thường trực Huyện ủy lưu ý, thỏa thuận không chỉ nhằm củng cố tổ chức mà còn tạo sự ổn định, bảo vệ di sản, phát huy vai trò lãnh đạo của Đảng, vai trò tự quản của cộng đồng dân cư và duy trì mối quan hệ gắn bó giữa cấp ủy, chính quyền và nhân dân.
Tối ưu hóa thiết bị, tiết kiệm ngân sách
Tại kỳ họp thứ 3 (khóa chuyên đề), HĐND TP Đà Nẵng khóa XI đã biểu quyết thông qua dự thảo nghị quyết quy định cụ thể về số lượng, chức danh, chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên ở thôn, tổ tập thể cũng như người tham gia hoạt động thôn, tổ tập thể trên địa bàn thành phố. Tổng chi phí chi trả hàng năm ước tính (bao gồm trợ cấp hàng tháng, an sinh xã hội, bảo hiểm y tế) là 559 tỷ đồng. Theo đó, Đà Nẵng sẽ tiết kiệm được 324 tỷ đồng mỗi năm nhờ thành lập làng, nhà tập thể.
Đồng chí Nguyễn Đức Dũng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND TP Đà Nẵng cho biết, cuộc họp đã đưa ra những chủ trương liên quan trực tiếp đến việc sắp xếp, hợp nhất các thôn, tổ tập thể cũng như đối với những người hoạt động bán thời gian và những người tham gia công tác ở thôn, tổ tập thể. Điều này củng cố nền tảng của chính quyền cơ sở, giúp đưa chính quyền đến gần người dân hơn, nhanh chóng nắm bắt được tâm tư, mong muốn chính đáng của người dân, giải quyết tốt hơn những vấn đề nảy sinh trực tiếp từ cộng đồng.
Phó Giám đốc Bộ Nội vụ Trần Trung Sơn nhắc lại: “Đây là thỏa thuận có quy mô lớn, có ý nghĩa sâu sắc đối với toàn bộ hệ thống chính trị cơ sở”. Với cách tiếp cận bài bản, khoa học và thận trọng, lấy sự ổn định của cộng đồng dân cư làm nền tảng và lấy sự đồng thuận của người dân làm mục tiêu, Hiệp định nhằm hợp lý hóa các ưu tiên, tạo tiền đề cho việc xây dựng các cộng đồng dân cư có quy mô phù hợp, nâng cao năng lực tự quản, phát huy nguồn lực trong nhân dân và nâng cao chất lượng quản trị ở cơ sở.
“Việc đồng thời sắp xếp lại thể chế chính trị ở khu dân cư không chỉ góp phần giảm bớt đầu mối mà còn tạo điều kiện tập trung nguồn lực, nâng cao chất lượng hoạt động của các tổ chức, tăng cường sự thống nhất trong lãnh đạo, quản lý và tổ chức thực hiện nhiệm vụ; đồng thời tiếp tục khẳng định vai trò của chi bộ là hạt nhân chính trị cơ sở thực sự, là trung tâm đoàn kết, tập hợp lực lượng của nhân dân trong xây dựng và phát triển địa phương, đáp ứng nhu cầu phát triển của thành phố.” trong thời kỳ mới”, đồng chí Trần Trung Sơn nhấn mạnh.
