Các vận động viên khuyết tật Việt Nam tham dự lễ khai mạc. Ảnh: Đỗ Sinh/Phóng viên VNA tại Thái Lan
ASEAN Para Games được tổ chức định kỳ hai năm một lần ngay sau SEA Games, được khai mạc tại Kuala Lumpur (Malaysia) vào năm 2001 và quy tụ các vận động viên khuyết tật từ các nước thành viên ASEAN. Qua mỗi Đại hội, quy mô tổ chức, chất lượng chuyên môn và trình độ thi đấu không ngừng được nâng cao, dần củng cố vị thế của phong trào thể thao người khuyết tật Đông Nam Á trên bản đồ thể thao châu lục.
Hơn 1.450 vận động viên tranh tài ở 14 môn thể thao tại ASEAN Para Games lần thứ 12 tại Campuchia. Đến Đại hội lần thứ 13 năm nay, số lượng giải đấu chính thức cùng với 2 môn thể thao cạnh tranh đã tăng lên 19, thể hiện cam kết mở rộng phạm vi và thúc đẩy sự phát triển toàn diện của thể thao người khuyết tật trong khu vực.
Thái Lan vẫn là quốc gia thành công nhất trong lịch sử ASEAN Para Games với tổng cộng 2.927 huy chương, trong đó có 1.280 huy chương vàng (chiếm 45% tổng số huy chương vàng từng được trao), 930 huy chương bạc và 717 huy chương đồng. Tuy nhiên, ưu thế lịch sử này không còn đồng nghĩa với sự thống trị tuyệt đối.
Bối cảnh cạnh tranh đã thay đổi đáng kể tại các đại hội gần đây. Indonesia tỏ ra là đối trọng lớn nhất trong cuộc đua ngôi vương khi 3 lần liên tiếp đứng đầu bảng tổng sắp huy chương vào các năm 2017, 2022 và 2023. Chỉ tính riêng tại ASEAN Para Games lần thứ 12, đoàn Indonesia đã giành được 159 huy chương vàng, thể hiện rõ thế mạnh về thực lực, hệ thống tập luyện bài bản và sự đầu tư mạnh mẽ của họ vào các môn thể thao trọng điểm là thể thao dành cho người khuyết tật ở nước này.
Ngoài ra, Việt Nam đang dần khẳng định vị thế là một thế lực ổn định và đầy tiềm năng. Tại các đại hội gần đây, Đội tuyển thể thao người khuyết tật Việt Nam liên tục giữ vững vị trí trong nhóm dẫn đầu, đặc biệt ở các môn điền kinh, bơi lội và cử tạ. Đoàn vận động viên ngày càng đoàn kết, kết hợp hài hòa giữa kinh nghiệm và sức trẻ, giúp Việt Nam trở thành đối thủ đáng gờm sẵn sàng bứt phá trong cuộc đua huy chương.
Ở nhóm cuối cùng, Malaysia, Singapore và Philippines được xem là những ẩn số khó lường. Malaysia dù không có số huy chương vượt trội nhưng lại có thế mạnh rõ ràng ở một số môn thể thao trọng điểm. Singapore gây ấn tượng với việc quản lý và tối ưu hóa thành tích của vận động viên, trong khi Philippines chứng kiến sự trỗi dậy của thế hệ trẻ, đặc biệt là ở môn điền kinh.
Với sự trỗi dậy mạnh mẽ của Indonesia, lợi thế sân nhà của Thái Lan, sự ổn định của Việt Nam và sự tiến bộ vững chắc của nhiều quốc gia khác, ASEAN Para Games lần thứ 13 được kỳ vọng sẽ là đại hội cạnh tranh nhất từ trước đến nay. Vị trí “Vua Huân Chương” sẽ phụ thuộc phần lớn vào chiến lược chuẩn bị, sức mạnh quân đội và tinh thần thi đấu của mỗi đoàn.
Nhưng vượt xa con số và thứ hạng, ASEAN Para Games tiếp tục khẳng định những giá trị cốt lõi: thúc đẩy sự phát triển bền vững của thể thao Paralympic, tôn vinh quyền, phẩm giá và tiềm năng của người khuyết tật, tăng cường hợp tác và gắn kết giữa các thành viên Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN).
